Mijmeren over Ginneve, deel 1

Geenhoven kan tot de oudste van Valkenswaard gerekend worden. Gelegen tussen de Dommel, Eindhovenseweg en Sportpark D’n Dries. In de 13e eeuw woonden er al mensen. Peter van der Palen, zelf woonachtig aan de Carolusdreef, dook in de geschiedenis van ‘Ginneve’ en schreef, speciaal voor het Valkenswaards Weekblad, een serie over dit bijzonder stuk ‘Valkeswird’.

Op de Geenhovense Heide, ter hoogte van het huidige zwembad De Wedert, zijn eind 19e eeuw urnen met crematie-as, beenderen en ook zilveren munten gevonden. Dit betekent dat Geenhoven al een zeer vroege bewoning heeft gekend.

Waar komt de naam Geenhoven vandaan? Geen ‘hoeven? Geen lijkt te staan voor ghin, ghen of gheen en verwijst naar een afgelegen plaats. Wij zouden zeggen: die kant of aan de overzijde. ‘Hoven’ is het meervoud van hof of hoeve (boerderij).

Domein 

Waalre en Valkenswaard vormden in de Middeleeuwen een Domein van de Abdij van Echternach. De rechten hiervan gingen later over naar opeenvolgende Heren van Waalre en Valkenswaard. Het geslacht Van der Clusen bijvoorbeeld, had zijn zetel in het Kasteel Loon aan de Dommel in Waalre en oefende het heerschap uit over Loon, Waalre en Geenhoven. 
De hoeve Ghinhoeven die in Valkenswaard stond werd vanaf het Kasteel Loon gezien als ginder hoeve of gindse hoeve. Aan deze hoeve ontleende het gehucht haar naam. Later werd dit in de volksmond: Ginneve.

Gehuchtjes

Ghinhoeven omvatte de gehuchtjes Brant/Brand, Die Haghe/De Haag en de Rijt. De bewoners van Brand en Ghinhoven haalden hun turf, om hun woningen te verwarmen, in de achter Brand gelegen Dommelse Beemden. Turf werd gestoken op de natte heidegronden en een algemene naam voor deze brandstof was ‘brand’. Zo is dus de naam ‘Brand’ verklaard.

Dan de Rijt, iets oostelijker van Geenhoven gelegen, was een waterloop, als zijstroompje van de Dommel. Het diende als afwatering van de Geenhovense akkers. Groot-Geenhoven telde rond 1800 zo’n 45 huizen/boerderijen, met ongeveer tweehonderd inwoners. Het waren voornamelijk landbouwers.

Bronnen: Bots J. en Melotte H., ‘Van Wedert tot Valkenswaard (1997); Gemeente Valkenswaard; Canon van Valkenswaard; Noud Jonkers; Sien van Hoof