Vrijwilligers blijven actief

REGIO - Bijna de helft van de Nederlanders van 15 jaar en ouder heeft zich het afgelopen jaar als vrijwilliger ingezet voor een organisatie of vereniging. Dat blijkt uit het onderzoek Sociale samenhang en welzijn van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), waarvoor bijna 8.000 mensen werden ondervraagd.

In 2025 gaf 47 procent van de 15-plussers aan in de voorgaande twaalf maanden vrijwilligerswerk te hebben gedaan. Daarmee is het aandeel vrijwilligers vrijwel gelijk aan het niveau van 2019, vlak voor de coronapandemie. Wel ligt het percentage iets lager dan in 2023 en 2024, toen respectievelijk 48,7 en 49,5 procent van de Nederlanders actief was als vrijwilliger. Tijdens de coronajaren daalde het aantal vrijwilligers aanzienlijk. In 2021 bereikte het aandeel met 38,9 procent een dieptepunt. Sindsdien is sprake van een geleidelijk herstel. Van alle vrijwilligers is 60 procent regelmatig actief. Zij zetten zich wekelijks of maandelijks in voor een vereniging of organisatie. Vooral 65-plussers zijn vaak structureel betrokken. Van de vrijwilligers tussen 65 en 75 jaar is bijna 78 procent regelmatig actief. Mensen tussen de 35 en 45 jaar doen juist vaker incidenteel vrijwilligerswerk. Sportverenigingen blijven de belangrijkste plek voor vrijwilligerswerk. Vooral mensen jonger dan 65 jaar zetten zich in voor sportclubs. Daarnaast zijn vrijwilligers actief bij hobby- en gezelligheidsverenigingen, buurt- en wijkorganisaties en scholen. Bij 35- tot 45-jarigen is vrijwilligerswerk op scholen relatief populair, vaak omdat zij kinderen in de schoolgaande leeftijd hebben. Ouderen zijn juist vaker actief in de zorg, bij culturele organisaties en buurtinitiatieven. Een op de zes vrijwilligers vervult daarnaast een bestuursfunctie. Van de vrijwilligers zonder bestuursrol geeft 14 procent aan hier in de toekomst wel voor open te staan. De meest genoemde redenen om geen bestuursfunctie te ambiëren zijn een gebrek aan interesse en tijd. Vrijwilligers zijn over het algemeen tevreden over hun inzet. Gemiddeld geven zij hun vrijwilligerswerk een rapportcijfer van 7,7. Minder tevreden vrijwilligers noemen vooral de organisatiecultuur of de aard van de werkzaamheden als reden voor hun lagere waardering.

Volgens het CBS onderstrepen de cijfers het grote maatschappelijke belang van vrijwilligerswerk. Organisaties en verenigingen zijn voor een belangrijk deel afhankelijk van de inzet van vrijwilligers, die niet alleen bijdragen aan activiteiten en bestuur, maar ook aan de sociale samenhang in buurten en gemeenschappen.