Weerderheem: Gedane Zaken 17, Lijmziederij H. Maas (slot)

De vorige keer zijn we gekomen tot ongeveer 1910, toen Matheus en Johannes Maas aan het hoofd stonden van de lijmfabriek. Maar er breekt een decennium aan waarin de firma behoorlijk wat tegenslag te verwerken krijgt.

In 1914 overlijdt Johannes Maas en vervolgens verhuist Matheus Maas in april 1919 naar Boekel met achterlating van zijn gezin in Valkenswaard. Hij overlijdt daar eind 1919. Maria van Thiel komt nu aan het hoofd van de onderneming te staan maar waarschijnlijk draait zoon Hendrik Franciscus (Hein)(1902-1971) al mee in de zaak. 
Als zijn moeder in 1930 naar Nijmegen verhuist, neemt Hein de zaak over en daarmee wordt hij de derde generatie in de lijmziederij. Hoewel het bedrijf in de registers van de Kamer van Koophandel als ‘Gebroeders Maas’ opgenomen is geweest staat het bedrijf in de jaren twintig in de Valkenswaardse volksmond bekend als ‘de lijmfabriek van Heintje Maas’.

In 1929 zijn er plannen om de fabriek te mechaniseren. Maar in tegenstelling tot dertig jaar eerder zijn er nu wel klachten van omwonenden die vrezen dat deze modernisering geen ‘hygiënische verbetering’ met zich mee zal brengen. Het gemeentebestuur verleent de aangevraagde vergunning dan ook niet. Maas gaat vervolgens in beroep. 

Het gemeentebestuur overlegt daarop met de aanwonenden en Hein Maas, maar dit leidt niet tot overeenstemming. Nadat Maas in zijn beroep in het gelijk is gesteld probeert de gemeente het tij alsnog te keren. 
Zij biedt Maas twee mogelijkheden aan, namelijk een garantiestelling van 10.000 gulden met een bouwterrein van 1.000 gulden, dan wel 3.500 gulden subsidie met een bouwterrein en 1.000 gulden als bijdrage voor de verplaatsing van de fabriek.
Maar Hein Maas gaat hierop niet in. Zo wordt de fabriek op de oude locatie alsnog gemoderniseerd.

Brand

Dat de nieuwe machines ook risico’s met zich meebrengen blijkt eind 1930 als in het ketelhuis van de fabriek brand uitbreekt, die enkele politiemannen evenwel weten te blussen, zodat de schade beperkt blijft. 
In 1932 lijken er weer ontwikkelingen te zijn en komt er waarschijnlijk een plan op tafel om aan de Kerkhofstraat een nieuwe fabriek te bouwen. Maar de gemeente weigert daarvoor een financiële bijdrage te leveren zodat Maas opnieuw in beroep gaat.

Waarschijnlijk overspeelt hij ditmaal zijn hand, de fabriek blijft waar die staat. Pas in 1950 verhuist het bedrijf naar een nieuwe fabriek aan de Leenderweg. Op de vrijgekomen plaats aan de Waalreseweg-Dijkstraat komt vervolgens de nieuwbouw van sigarenfabriek NV Gijrath. 

Maar de modernisering slaat toe en deze betekent voor de lijmfabriek uiteindelijk het einde. Al in 1932 is de eerste kunstharslijm op de markt verschenen, na de oorlog gevolgd door de komst van transparante kleeflijm van rubber. De markt voor de traditioneel bereide dierlijke lijm verdwijnt en daarmee na ruim honderd jaar ook de lijmfabriek van Hein Maas. 

In 1963 wordt de onderneming uitgeschreven bij de Kamer van Koophandel, maar waarschijnlijk zijn de activiteiten al veel eerder gestaakt. De laatste Valkenswaardse lijmzieder Hein Maas overlijdt in 1971 in de leeftijd van 69 jaar.

Henk van Mierlo 

Heemkundekring Weerderheem, Oranje Nassaustraat 8F, 5554 AG Valkenswaard