Weerderheem: van dorpscafé tot partycentrum

Aan de Bergstraat in Dommelen staat al meer dan eeuw een karakteristiek pand, momenteel genaamd ‘Bommel partycentrum’. Een gebouw met een geschiedenis die nauw verbonden blijkt met het Dommelse dorpsleven in de afgelopen eeuw. Daarvan wordt in deze bijdrage een tipje opgelicht.

Die geschiedenis begint in 1895 als Anna Maria Ketelaars (1847-1934), weduwe van Adriaan Smets (1838-1894) en van beroep herbergierster in Dommelen, aan de huidige Bergstraat een stuk grond koopt van plaatsgenoot Francis Snellens. Zij betaalt daarvoor 150 gulden. Op het terrein bouwt zij kort daarna een huis. Gezien het beroep van Anna Maria Ketelaar , herbergierster, is het aannemelijk dat vanaf het begin in dit pand tevens een café is uitgeoefend. Dit zou dan eind 1895/begin 1896 moeten zijn geweest. 

Anna Ketelaars’ overleden man Adriaan Smets (1838-1894) was ‘brouwersknecht’ geweest bij de brouwerij van Snieders. Het gezin Smets was toen de buur van Snieders en hun huis stond op de plek van de monumentale ketels van de huidige Dommelse brouwerij. Snieders heeft destijds dan ook het huis van Smets gekocht om zijn brouwerij uit te kunnen breiden. Vandaar dat het gezin een nieuw onderkomen nodig had. 

Verkoop

Maar heel lang heeft Anna niet achter de toog van haar nieuwe café gestaan want al in het voorjaar van 1904 verkoopt zij het pand voor 1.875 gulden aan Johannes Staals (1865-1920). Johannes was bij zijn huwelijk in 1898 dienstknecht maar bij zijn overlijden in 1920 zonder beroep. Daarna komt de zaak in handen van zijn weduwe Johanna Staals-Van der Vliet (1872-1954). 

Eind jaren twintig van de vorige eeuw wordt het pand verbouwd, maar hiervan is helaas geen bouwvergunning (meer) aanwezig. Rond 1946 gaat de café over naar de zoon van Johanna Staals, Janus (1914-1965) die in dat jaar is getrouwd met Marietje van den Eijnden (1918-2009). 

In die periode wordt het café het ‘thuis’ van de in 1942 opgerichte voetbalclub RKVV Dommelen. De voetballers verkleden zich voor en na de wedstrijd bij Staals en in de rust van de match gaat er thee vanuit ‘Café Staals’ naar het voetbalveld. Na de wedstrijd volgt aan de Bergstraat nog een lange ‘derde helft’ waarin er wordt nagepraat en een kaartje wordt gelegd onder het genot van het plaatselijke gerstenat. Veel verenigingen zijn thuis bij Staals zoals het gilde, de biljartclub en niet te vergeten handboogvereniging Semper Unitas, de oudste nog bestaande vereniging van Valkenswaard. Niet voor niets is café Staals elke dag van de week open en het etablissement verwerft dan ook een belangrijke plaats in het Dommelse dorpsleven.

Nieuwe verbouwing

In 1953 ondergaat het pand opnieuw een verbouwing en krijgt de voorgevel de aanblik die anno 2025 nog grotendeels zichtbaar is. Medio jaren zeventig verkoopt Marietje van den Eijnden het pand aan brouwerij Artois. 
In de jaren tachtig gaan Carel en Wies van Bommel het café uitbaten waarin vervolgens talloze feesten en partijen plaatsvinden. Niet vreemd dus dat ook naam ‘Den Tref’ uiteindelijk verandert in het huidige ‘Bommel Partycentrum’.
Wat blijft is de rol die het vervult in de plaatselijke gemeenschap.

Henk van Mierlo 
Heemkundekring Weerderheem, Oranje Nassaustraat 8F, 5554 AG Valkenswaard