De in 1919 gebouwde fabriek van H. Kersten en Co aan de toenmalige Schoolstraat, de huidige Hoogstraat (Coll. Gemeente Valkenswaard).
De in 1919 gebouwde fabriek van H. Kersten en Co aan de toenmalige Schoolstraat, de huidige Hoogstraat (Coll. Gemeente Valkenswaard). (Foto: )

Valkenswaard honderd jaar geleden, deel 1

  Historie

Henk van Mierlo

Het jaar 1919 was het eerste volle jaar na het einde van de Eerste Wereldoorlog. Hoewel Nederland niet betrokken was geweest bij de directe oorlogshandelingen, kreeg het wel te maken met de gevolgen daarvan.

Valkenswaard - Het eerste gevolg van de wapenstilstand en de daarop volgende vrede is het vertrek van de militairen die vier jaar in het dorp waren gelegerd: op 16 april 1919 vertrekt de laatste soldaat. Door de demobilisatie keren ook de elders gelegerde Valkenswaardenaren weer terug naar hun woonplaats. Hierdoor kunnen verenigingen weer opnieuw gaan functioneren, zoals voetbalclub Hercules. Ook worden nieuwe sportverenigingen opgericht zoals turnclub D.O.K. - Door Oefening Kracht - een voorloper van het latere Tonido, en kruisboogschuttersgezelschap De Nieuwe Strijders. De ex-militairen kunnen terecht bij de Burgerwachten en de vrijwillige Landstorm, die in alle drie de Valkenswaardse kerkdorpen in 1919 worden opgericht. De voornaamste oorzaak hiervan is de heersende onrust door de 'revolutionaire woelingen' in binnen- en buitenland. De Dommelse pastoor A. Bolsius houdt een fel pleidooi voor deze verenigingen want 'wij moeten gereed zijn

om

als het monster de kop opsteekt het direct te kunnen verpletteren'. In Valkenswaard geven direct na de oprichting in januari zich al vijftig personen op als lid die - onder presidentschap van sigarenfabrikant H. Hoekx - in juli de eed van trouw afleggen aan 'vereeniging en vaderland'. Ook de kermis wordt in ere hersteld, evenals de St. Nicolaasintocht. Begin 1919 wordt de spoorlijn van en naar Valkenswaard weer gebruikt, in het najaar kunnen de monniken weer terug naar de Achelse Kluis en rond die tijd vangt ook Adriaan Mollen jr. voor het eerst sinds jaren weer twee valken. Zo lijkt alles weer een beetje terug te keren naar de vooroorlogse situatie. Maar de opening van bioscoop Cileva brengt de moderniteit binnen de gemeentegrenzen, evenals de oprichting van een RK Vrouwenbond, de RK Bouwvereeniging en een vliegdemonstratie die in oktober 1919 in Valkenswaard plaatsvindt.

Meer berichten