Foto:

De St. Antoniuskerk in Valkenswaard, deel 1

  Historie

Henk van Mierlo

Al bijna honderd jaar staat de St. Antoniuskerk aan de Eindhovenseweg. In het markante gebouw zijn in de afgelopen decennia vele honderden Valkenswaardenaren gedoopt, getrouwd of vanuit deze kerk naar hun laatste rustplaats begeleid.

Valkenswaard - Lange tijd kent Valkenswaard slechts één katholiek gebedshuis, namelijk de St. Nicolaaskerk. Maar door de industriële ontwikkeling neemt aan het begin van de vorige eeuw het aantal inwoners sterk toe en daarmee ook het aantal kerkgangers, zodat deze kerk aan het marktplein te krap wordt. In 1901 besluit het kerkbestuur dan ook 'wegens toename der bevolking enige nieuwe banken te doen maken, om aldus meer zitplaatsen te verkrijgen'. Maar dit biedt slechts enkele jaren soelaas. In 1908 worden stoelen geplaatst in de middelgang om meer zitplaatsen te verkrijgen 'in de hoop dat het volk wat meer naar voren zou komen en achter niet opgedrongen tegen elkander blijft staan de middelgang geheel onbezet latend'. Twee jaar later wordt een tweede kapelaan benoemd en in 1912 bespreekt het kerkbestuur de mogelijkheden tot vergroting van de kerk. Maar de Eerste Wereldoorlog maakt dat deze plannen in 1915 weer terzijde moeten worden geschoven. Na de oorlog komt in december 1919 het plan voor kerkvergroting opnieuw in beeld maar een maand later wordt opeens gesproken over de stichting van een tweede parochie. De daadkracht is groot want zo'n zes weken later al valt het besluit tot grondaankoop. Een gebied grofweg begrensd door de huidige Eindhovenseweg, Oranje Nassaustraat, Unastraat en de Carolusdreef wordt verworven voor bijna 9.300 gulden. Op dit perceel krijgt later in de jaren twintig niet alleen de kerk met pastorie een plaats maar ook een klooster, lagere school en een kleuterschool. Voor de nieuwe kerk - een ontwerp van de Eindhovense architect F. Wolters - verstrekt de gemeente in juli 1920 een bouwvergunning.

Woenselnaar Wilhelmus van Vroonhoven (1873-1939) - die al sinds 1903 als kapelaan werkzaam is in de St. Nicolaaskerk - wordt (bouw)pastoor van de nieuwe parochiekerk. Een verzoek van Van Vroonhoven voor bouwsubsidie wordt door de beide wethouders - Ch. Jaspers en J.F. van Ven - niet gehonoreerd vanwege de 'moeilijke financieele omstandigheden voor deze gemeente', hoewel zij in principe wel voor toekenning van een subsidie zijn. Dat is op zich niet zo vreemd omdat beiden tevens lid zijn van het kerkbestuur. Desondanks komt de financiering van het ruim anderhalve ton kostende kerkgebouw niet in gevaar en kan aannemer M. Daamen uit Terheijden in januari 1921 aan de slag. Deze is met een bedrag van ruim anderhalve ton de laagste van de zestien inschrijvers. Wordt vervolgd.

Meer berichten