Lantaarnaansteker Peerke Bierings (1862-1943) (coll. Weerderheem).
Lantaarnaansteker Peerke Bierings (1862-1943) (coll. Weerderheem). (Foto: )

Valkenswaard 100 jaar geleden: 1920 (deel 1)

Henk van Mierlo

Honderd jaar geleden herstelde de wereld zich van de gevolgen van de Eerste Wereldoorlog. Een tijd met grote onzekerheden en veel bedreigingen. Wat dat betreft is dat honderd jaar later niet veel anders.

Valkenswaard - De Eerste Wereldoorlog dreunt nog lang na in Europa. Zo ontstaat er bijvoorbeeld een initiatief om noodlijdende kinderen uit Oostenrijk een tijdlang in Nederland op te vangen. Overal ontstaan plaatselijke comités, ook in Valkenswaard. Op tweede kerstdag 1919 werken de Valkenswaardse sigarenmakers zelfs voor dit goede doel acht uur over. Zo kan een plaatselijk comité in januari 1920 een bedrag van ruim 3.500 gulden overmaken aan het landelijke comité. Ook worden enkele Oostenrijkse kinderen in het dorp ondergebracht.

Het naoorlogse Duitsland kampt met grote problemen. Een daarvan is de waardedaling van de Duitse mark. Hierdoor worden Nederlandse sigaren relatief duur zodat de uitvoer naar dit voor de sigarenindustrie belangrijke exportland sterk terugloopt. Deze sigaren komen nu op de toch al volle binnenlandse markt terecht. 'De meeste fabrikanten zitten tot berstens toe vol sigaren', zo laat de Meierijsche Courant weten. Productievermindering en werkloosheid is hiervan het gevolg, ook in Valkenswaard. Als in Valkenswaard alle sigarenmakers zonder werk zouden komen te zitten, dan zou de gemeente aan hen wekelijks 8.000 gulden moeten uitkeren. Zover komt het gelukkig niet. De gemeente verschaft overigens in 1920 werkloze sigarenmakers werk bij het aanleggen van de elektriciteitsvoorziening, de nieuwe kerk in Valkenswaard-Noord en nieuwe woningen van Woningbelang. Ook in de andere plaatselijke bedrijfstak - de schoenindustrie - overheerst slapte. Eind december worden beide schoenfabrieken - die van Van den Besselaar en van Bots - tijdelijk stilgelegd. Door de bevolkingsgroei is de St. Nicolaaskerk te klein geworden om de gelovigen te kunnen herbergen. Daarom worden er - met goedkeuring van bisschop Diepen - op zondag liefst vier missen gelezen. Dit vooruitlopend op de bouw van een nieuwe kerk, de latere Sint Antoniuskerk. Ook wordt het dorp aangesloten op het elektriciteitsnet. Er worden liefst 85 straatlantaarns geplaatst, waarvan de vijf in de kom van het dorp zelfs de hele nacht zullen branden. Veel huishoudens en bedrijven willen worden aangesloten op het net. Eind oktober 1920 heeft het gemeentelijke elektriciteitsbedrijf al 230 verzoeken tot aansluiting ontvangen. Lantaarnopsteker Peter Bierings wordt de dupe van deze vooruitgang. Zijn werk - waarvoor hij in 1919 nog een salarisopslag tot 160 gulden per jaar incasseerde - verdwijnt. Voor de bewezen diensten ontvangt Bierings in 1920 nog wel een gratificatie van 100 gulden.

Meer berichten