Bij het hijsen van de Engelse nationale vlag viel er een doodse stilte op de begraafplaats.
Bij het hijsen van de Engelse nationale vlag viel er een doodse stilte op de begraafplaats. (Foto: Jurgen van Hoof)

Zeer aangrijpende herdenking

Overweldigende belangstelling

Ton van Helvoort


De herdenking op 17 september heeft nog maar eens laten zien dat Valkenswaard zijn bevrijders nog lang niet vergeten is. Het was een emotioneel moment op de Britse militaire Begraafplaats aan de Luikerweg.

VALKENSWAARD - Er waren niet alleen bezoekers uit onze eigen woonplaats, maar speciaal voor deze herdenking hadden ook veel Engelsen de overtocht naar Valkenswaard gemaakt. Dat was een initiatief van de stichting Erfgoed 40-45. Families en gezinsleden van de gesneuvelde Britse militairen waren dan ook in groten getale aanwezig.

Namens de Bond van Wapenbroeders heette Bert van Donk iedereen welkom. "75 jaar na de bevrijding", zei hij, "staan we hier om de Britse militairen te eren. Militairen die hun leven voor onze vrijheid hebben gegeven." Met de start van operatie Market Garden dacht de legerleiding destijds een flinke bres in de Duitse linies te kunnen slaan. Veldmaarschalk Montgomery was er zelfs van overtuigd dat de oorlog met kerstmis zou zijn afgelopen. Helaas was de realiteit anders.

Helden

Al kort na het begin van Market Garden sneuvelden er veel Britse soldaten, die hier begraven liggen. "Het zijn echte helden die onze dankbaarheid verdienen en nooit mogen worden vergeten." Burgemeester Anton Ederveen onderstreepte in zijn toespraak dat we niet alleen de bevrijding moeten vieren, maar ook de overleden bevrijders moeten herdenken.

Dat nooit meer

De bewoners die de bevrijding hebben meegemaakt herinneren zich nog ongetwijfeld de euforie na ruim vier jaar onderdrukking. Iedereen zei hetzelfde: dat nooit meer. Maar helaas zijn er op veel plaatsen in onze wereld nog altijd oorlogen.

Pastoor Felie Spooren zei in zijn toespraak dat het goed is om op deze begraafplaats samen te zijn. "Met ons bezoek eren wij onze bevrijders. Ze hebben er met hun leven voor gezorgd dat we al 75 jaar in vrede en vrijheid kunnen leven. Vrijheid", zei hij, "is een woord van slechts zeven letters. Maar het is desondanks één van de belangrijkste woorden in ons dagelijks leven."

Begraafplaats veranderde in één grote bloemenzee

Kransen

Ook heel bijzonder op deze herdenking was het grote aantal kransen dat als eerbetoon rond het herdenkingskruis werd gelegd. Burgemeester Ederveen en zijn echtgenote legden namens de gemeente de eerste krans. Daarna volgden de Bond van Wapenbroeders, afdeling Valkenswaard en afdeling Arnhem. Verder volgden de Irish Guards met speciale bloemen als poppies of klaprozen - de klaproos is in 1918 twee dagen vóór het einde van de Eerste Wereldoorlog als herdenkingssymbool ontstaan.

Geadopteerden

Na bloemen en kransen van Erfgoed 40-45, van de organisatie Valkenswaard Viert en van leerlingen van scholengemeenschap Were Di verzocht Bert van Donk de adoptanten hun bloemetje op het door hun geadopteerde graf te leggen. Het was een zéér emotioneel moment toen de begraafplaats plots veranderde in één grote bloemenzee. Met die zee van bloemen werd nogmaals onze dankbaarheid aan de gesneuvelde militairen onderschreven.

Oorlogsgeweld

Na het spelen van de beide volksliederen spraken enkele leerlingen van het Were Di. "Er zijn op deze wereld", zeiden ze, "nog altijd 65 miljoen mensen op de vlucht voor oorlogsgeweld. Leven in vrijheid is voor hen een droom."

Tenslotte werd het prachtige lied We'll meet again van Vera Lynn gezongen. De bezoekers zorgden, samen met de Engelsen, voor één groot koor dat opnieuw veel emoties opriep. Na een rondgang over de begraafplaats werd de herdenking afgesloten. Het was een samenzijn om nooit te vergeten.

'Leven in vrijheid is voor 65 miljoen mensen nog altijd een droom'

Meer berichten